Biały cukier

czyli sacharoza to organiczny związek chemiczny, węglowodan z grupy disacharydów zbudowany z resztek fruktozy i glukozy. 

Cukier jest często używany, gdyż po jego spożyciu od razu dostajemy dawkę energii - jest ona jednak bardzo krótkotrwała. Przez cukier dochodzi do wahania poziomu glukozy we krwi, co wiąże się z ciągłą zmianą samopoczucia. Zatem cukier oprócz słodkiego i przyjemnego smaku posiada też wady:
- powoduje powstawanie próchnicy na zębach
- wpływa na zmiany nastrojów, nadpobudliwość po spoożyciu większej ilości
- w połączeniu z kofeiną i fosforem zmniejsza wchłanialność wapnia
- jest świetną pożywką dla wszelkiego rodzaju bakterii i drożdżaków a także zmian nowotworowych
Skoro cukier jest taki zły, a nam ciężko go całkowicie wyeliminować z diety, jakie jest najlepsze rozwiązanie? Naturalne zamienniki cukru.

W większości produktów, które spożywamy znajduje się ukryty cukier. Dobrym rozwiązaniem byłoby nie używanie go na co dzień, szczególnie wtedy gdy dbamy o dietę i sylwetkę gdyż cukier sprzyja nadwadze. Jeśli jednak nie możemy się oprzeć odrobinie słodkości na co dzień w takich sytuacjach lepiej sięgać po zdrowe zamienniki cukru, których nie brak w sklepie ze zdrową żywnością lub sklepie ekologicznym.

Ksylitol

najbardziej popularny zamiennik, czyli cukier brzozowy. Pozyskiwany jest z fińskiej kory brzozy, lecz występuje też w niektórych owocach, kolbach kukurydzy i grzybach. Polecany jest diabetykom oraz osobom odchudzającym się, gdyż ma o 40 % mniej kalorii niż cukier. Wygląda jak tradycyjny cukier i również tak samo smakuje.
Właściwości:
- nie powoduje skoków glukozy we krwi, jest węglowodanem, który wolniej wchłania się w przewodzie pokarmowym zatem rozkład energii jest wolniejszy
- indeks glikemiczny ksylitolu jest bardzo niski.
- posiada właściwości antybakteryjne co sprzyja podnoszeniu odporności organizmu.
Należy jednak pamiętać, aby nie spożywać ksylitolu w dużych ilościach gdyż może działać drażniąco na układ pokarmowy powodując biegunkę.

Erytrol (erytrytol)

Pozyskiwany jest podczas fermentacji glukozy lub hydrolizatów skrobiowych przy zastosowaniu drożdży. 

Właściwości:
- również nie podnosi poziomu glukozy we krwi zatem nie wpływa niekorzystnie na funkcjonowanie trzustki.
- nie jest metabolizowany przez organizm i jest wydalany razem z moczem.
- nie powoduje biegunek.
- jego kaloryczność wynosi 0,2 – 0,4 bowiem ma bardzo niski indeks glikemiczny zatem często sięgają po niego cukrzycy czy osoby na diecie
- jest w pełni bezpieczny dla ludzkiego organizmu
Jest częstym dodatkiem w produktach spożywczych, jak dżemy, gumy do żucia, galaretki itp., a także jako zagęstnik i wzmacniacz smaku. Naukowcy w Stanach, potwierdzili że erytrytol nie jest kancerogenny, mutagenny – czyli nie zmienia materiału genetycznego oraz teratogenny czyli nie wpływa niekorzystnie na płód dziecka.

Stewia

- roślina z rodziny astrowatych pochodząca z Paragwaju, wykazuje właściwości słodzące. Naturalny słodzik, 300 razy słodszy od cukru zatem jedna łyżeczka stewii odpowiada szklance cukru lecz nie posiada ona kalorii. Za tak wysoką słodycz odpowiadają glikozydy stewiolowe, które znajdują się w łodygach i liściach. Komisja Europejska oficjalnie uznała stewię jako dodatek do żywności i dał jej numer E960. Ogólne dzienne dopuszczalne spożycie to 4mg na kilogram masy ciała. 

Wykazano, że ekstrakt ze stewii może posłużyć do zabijania bakterii, które powodują boleriozę. Stewię mogą bezpiecznie stosować chorzy na fenyloketonurię oraz osoby borykające się z problemem z ciśnieniem i cukrzycą. W kuchni ma ona wiele zastosowań. Liście służą jako dodatek do sałatek czy deserów, w postaci proszku posłodzimy nią kawę lub herbatę. Stanowić może także składnik przetworów owocowych. Jako słodzik nie powoduje ona próchnicy zębów. Dodatkowo bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie i ma ogromną odporność na bardzo wysoką temperaturę. Występuje w postaci tabletek, liści, proszku lub płynu.

Cukier palmowy

Kolorem i smakiem przypomina cukier trzcinowy natomiast pozyskiwany jest ze słodkiej wydzieliny kokosa. Jego indeks glikemiczny wynosi 35 więc nie wpływa na skoki glukozy we krwi i może być używany przez diabetyków. Jego szerokie zastosowanie możemy znaleźć w kuchni. Ma lekko karmelowy smak więc nadaje się idealnie do wszelkiego rodzaju deserów. Można go również podgrzewać i nie zmienia to jego właściwości i smaku. Zawiera o wiele więcej pierwiastków i minerałów niż biały cukier.

Syrop daktylowy lub klonowy

to kolejne zamienniki cukru lecz w postaci płynnej. Syrop daktylowy oprócz swojego słodkiego smaku posiada wiele cennych wartości dla naszego organizmu bowiem daktyle zawierają wiele błonnika - ponad 8g. Oprócz tego wiele białka i magnezu, a przy tym niewiele tłuszczu. Syrop klonowy pochodzi z Kanady i wytwarzany jest jak sama nazwa wskazuje z klonu, głównie cukrowego, srebrzystego i czerwonego. Jest płynny i gęsty zatem świetnie nadaje się do deserów czy polewania naleśników. Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie zatem może służyć jako słodzik do napojów gorących jak i zimnych. Należy spożywać go jednak z umiarem, bo większość jego składu to sacharoza. W 100g mamy 270 kcal. Ten słodzik nie jest polecany dla diabetyków, gdyż ma wysoki indeks glikemiczny. Taki niepozorny syrop a posiada wiele właściwości zdrowotnych. Zawiera dużą ilość cynku, manganu, wapnia, sód, potas i żelazo oraz selen i witaminy z grupy B. Jest on także dobrym źródłem związków fenolowych i przeciwutleniaczy. Wartość przeciwutleniaczy porównywana jest z wartością brokułów, jabłek czy bananów, zatem jest bardzo wysoka. 

Melasa

Najczęściej występuje pod postacią melasy trzcinowej i buraczanej, jest to produkt uboczny podczas produkcji cukru. Jako produkt uboczny zawiera wszystkie cenne składniki w które został pozbawiony cukier, jak na przykład żelazo, magnez, potas, wapń, miedź, fosfor, chrom, cynk oraz witaminy z grupy B. Używanie melisy jako słodzika wpływa na obniżenie złego cholesterolu, pomaga w niedoborach żelaza a także wpływa korzystnie na układ krwionośny i odpornościowy. Pomaga także w problemach z astmą a także reguluje pracę jelit. Ma wysoki indeks glikemiczny więc nie powinna być stosowana przez cukrzyków. W 100 g mamy 290 kcal.

Nowością na rynku spożywczym jest tagatoza.

Słodzik ten należy do cukrów prostych zatem posiada niski indeks glikemiczny. Ma prawie 3 razy mnie kalorii niż cukier biały, 100g to zaledwie 150 kcal. Organizm człowieka nie metabolizuje tagatozy, zatem jest ona powoli wchłaniana do krwi i nie powoduje skoku glukozy. Większość tagatozy przechodzi więc do jelita grubego gdzie traktowana jest jako probiotyk czyli działa bardzo korzystnie na naturalną florę bakteryjną. Poprawia ona funkcjonowanie jelit oraz wpływa na zwiększenie odporności. Przeprowadzane badania nad tym słodzikiem wykazały że ma ona również w przemyśle farmaceutycznym. Okazało się bowiem, że może być wykorzystywana w leczeniu cukrzycy typu II. Stosowanie tagatozy zwiększa ilość fibrynogenu i erytrocytów we krwi. Wnioskując, słodzik ten nie tylko jest niskokaloryczny, ma słodki smak ale także wpływa bardzo korzystnie na nasz organizm i pomaga w walce z chorobami.

Ostatnim najbardziej popularnym słodzikiem jest tradycyjny miód.

Istnieje wiele odmian miodu jak na przykład lipowy, akacjowy czy wielokwiatowy. Każdy z nich ma swoje właściwości ale każdy korzystnie wpływa na ludzki organizm. Indeks glikemiczny wynosi w zależności od odmiany 50-87. Za prozdrowotne właściwości odpowiadają minerały zawarte w miodzie takie jak ; białka, garbniki, woski, pyłki, enzymy i kwasy organiczne. Dzięki nim miód ma właściwości przeciwgrzybiczne i antybakteryjne a także pomaga w walce z astmą czy katarem. Warto jednak pamiętać że dodając miód do wrzątku niszczymy jego wartość.


Jak można zauważyć istnieje wiele zdrowszych i mniej kalorycznych alternatyw białego cukru. Wykazano, że przeciętny Polak dodaje 2-3 łyżeczki białego cukru do herbaty czy kawy. Dziennie natomiast spożywamy aż 10 łyżeczek cukru. Jest to kolosalna liczba zważając na to jak cukier niekorzystnie wpływa na nasz organizm. Warto zatem rozważyć używanie zamienników i korzystać z ich prozdrowotnych właściwości, a nasz organizm na pewno w przyszłości nam za to podziękuję.